Ο Σύλλογος Γυναικών Νιγρίτας Η ΓΕΡΑΚΊΝΑ στο Γαρέφι.

Την Κυριακή 7 Απριλίου ο Σύλλογος Γυναικών Νιγρίτας Η ΓΕΡΑΚΊΝΑ θα πραγματοποιήσει επίσκεψη στο Γαρέφι. Oι κυρίες και οι δεσποινίδες από τη Νιγρίτα θα έχουν την ευκαιρία να ξεναγηθούν στα αξιοθέατα του χωριού όπως στον ΙΕΡΟ ΝΑΟ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ (link). Θα φιλοξενηθούν από τον Μ.Σ Γαρεφείου, θα συζητήσουν και θα ανταλλάξουν απόψεις για πολιτιστικά, παραδοσιακά και άλλα θέματα δίνοντας έτσι την ευκαιρία να διαδοθούν οι ιδιαιτερότητες της κάθε περιοχής. Η επίσκεψη θα έχει και έναν ακόμη θετικό αντίκτυπο, την αλληλεπίδραση των διάφορων περιοχών της Μακεδονίας με αποτέλεσμα την σύσφιξη και την ενδυνάμωση των σχέσεων τους με απώτερο αποτέλεσμα την ενοποίηση τους σε έναν κοινό σκοπό, τη διάδοση της Ελληνικής Μακεδονικής παράδοσης ανά την επικράτεια. 


Ευχόμαστε στον Σύλλογο Γυναικών Νιγρίτας Η ΓΕΡΑΚΊΝΑ, καλώς να ορίσει.
                                    

                     



Αρθρογραφία: Πρόικος Σταύρος

Δήλωσε «παρών» και στις απόκριες

Συνεχίζει τη δυναμική του παρουσία σε όλα τα πολιτιστικά δρώμενα της περιοχής ο Μ.Σ Γαρεφείου. Αυτή τη φορά κέρδισε τις εντυπώσεις και απέσπασε πολύ καλές κριτικές τόσο για τη συμμετοχή του στη παρέλαση του καρατζοβίτικου καρναβαλιού στις 17 του μήνα, όσο και για το αποκριάτικο πάρτυ που διοργάνωσε στις 15/3 στο κέντρο νεότητας Γαρεφείου με πάρα πολλές συμμετοχές, κέφι, όρεξη για χορό και πειράγματα και επίσης μεγάλη ποικιλία από ευρηματικές ενδυμασίες. Στα πλαίσια της αποκριάτικης παρέλασης που έλαβε χώρα στην πόλη της Αριδαίας  ο Μ.Σ Γαρεφείου βρέθηκε στο επίκεντρο της προσοχής με το πολύ διασκεδαστικό «θέμα» που επέλεξε (το θέμα ήταν «Κίτσος και Τασούλα»), επίσης υπήρχε και παραδοσιακό Γαρεφειώτικο κάρο που συμπλήρωνε το σκηνικό. Οι νέοι του χωριού με τη θετική τους αύρα, το κέφι και τη πολύ καλή τους διάθεση έδωσαν έναν ιδιαίτερο τόνο στη παρέλαση και έβαλαν το λιθαράκι τους για μια όμορφη διοργάνωση.    

Αρθρογραφία: Πρόικος Σταυρος

                 

Ρουμλούκι, ο Ελληνότοπος

Το Ρουμλούκι ή Καμπανία είναι η περιοχή του βορειοανατολικού τμήματος της πεδιάδας της Ημαθίας που το διασχίζει ο ποταμός Αλιάκμονας, ενώ ανατολικά εκτείνεται έως τον Αξιό.

       Τα Ρουγκάτσια                

Η περιοχή Ρουμλουκίου απλώνεται κάτω από τις βόρειες παρυφές των Πιερίων μέχρι τους καλαμιώνες του Βάλτου των Γιαννιτσών και κάτω από τα υψώματα της Βέροιας μέχρι τον ποταμό Λουδία (Καρά Ασμάκ) και τις εκβολές του Αλιάκμονα στο Θερμαϊκό κόλπο, ενώ αρκετοί την επεκτείνουν μέχρι και τον ποταμό Αξιό.

Ονομάσθηκε «Ρουμλούκι» από τους Οθωμανούς κατακτητές κατά τον 14ο - 15ο αιώνα, οι οποίοι, όταν έφθασαν στην περιοχή αυτή, αναγνωρίζοντας το ανόθευτο του ελληνικού πληθυσμού που την κατοικούσε, την ονόμασαν Rumlik - Ρουμλούκ ή Ουρουμλούκ, τουρκική λέξη που παράγεται από το Ρουμ = Ρωμιός, Έλληνας και τον επιθετικό προσδιορισμό ή κτητικό --lik (-λούκ), ώστε να σημαίνει τον τόπο που έχει Ρωμιούς - Έλληνες Χριστιανούς απόγονους των Ρωμαίων πολιτών, δηλαδή σημαίνει Ρωμιότοπος, Γραικοχώρα, Ελληνότοπος.

Τα χωριά που αποτελούσαν το Ρουμλούκι ήταν τα ακόλουθα: Γηδάς ή Γιδάς (Αλεξάνδρεια), Μελίκη, Κορυφή, Σχοινάς, Νιχώρι (Νεοχώρι), Ρέσινα (Βρυσάκι), Νησί, Καταφύγι, Τριχοβίστα (Καμποχώρι), Σκυλίτσι, Καβάσιλα, Σταυρός, Ξεχασμένη, Ραψομανίκι, Ποζαρίτες (Κεφαλοχώρι), Επισκοπή Αντιγονιδών, Λουτρός, Καψόχωρα, Παλιόχωρα, Νησέλι, Νησελούδι, Τρίκαλα, Καρυά, Αηδονοχώρι, Πλατύ, Λιανοβέργι, Παλιοχώρι, Γριτζάλι (Αγκαθιά), Νιοχωρόπουλο, Πρόδρομος, Νιόκαστρο, Βούλτιστα (Λιβάδι), Μέγα Αλάμπορο (Πρασινάδα), Μικρό Αλάμπορο (Κυδωνιά), Μυλοβός (Μεγάλη Γέφυρα), Κουλούρα, Διαβατός, Μικρογούζι (Μακροχώρι), Μέτση, Άμμος, Σάντενα (Καράβι), Γεράκι, Μαυραγγέλι, Μπάρμπες & Κούτλες (Βεργίνα), Τρίχλεβο (Τριλοφιά), Σφήνιστα, Κλειδί, Κάλιανη (Άλωρος), Τσινάφορο (Πλάτανος), ενώ συχνά περιλαμβάνεται και η Κουλακιά (Χαλάστρα) ανατολικά.

Ο αριθμός και οι θέσεις των χωριών δεν ήταν πάντα σταθερός, διότι από τις συχνές πλημμύρες του Αλιάκμονα πολλά χωριά εγκαταλείπονταν ακατοίκητα ή δημιουργούνταν καινούργια σε άλλες θέσεις.

Στις 16 Οκτωβρίου 1912 εισήλθε ο Ελληνικός Στρατός στα χωριά της δυτικής πλευράς του Ρουμλουκιού, στις 17 Οκτωβρίου 1912 διεξήχθη μάχη για την κατάληψη της σιδερένιας γέφυρας του Νησελίου, στις 18 Οκτωβρίου 1912 απελευθερώθηκε ο Γιδάς και στις 20 Οκτωβρίου 1912 διεξήχθη η Μάχη του Καρά Ασμάκ για την κατάληψη των δύο γεφυρών του Λουδία ποταμού στο Πλατύ, οι οποίες άνοιξαν το δρόμο για την κατάληψη της Θεσσαλονίκης. Το τηλεγράφημα για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης εστάλη στην Αθήνα από τον τηλέγραφο του σιδηροδρομικού σταθμού Γιδά - Καψόχωρας.

Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή του 1922 στην πεδιάδα εγκαταστάθηκε μεγάλος αριθμός προσφύγων και δημιουργήθηκαν πολλά νέα χωριά.

Το 1932 - 1936 συντελέστηκε η αποξήρανση της λίμνης – βάλτου των Γιαννιτσών και έτσι αποδόθηκαν για καλλιέργεια χιλιάδες στρέμματα εύφορης γης, τα οποία έθρεψαν τους κατοίκους και οδήγησαν το τόπο στην ανάπτυξη. Αργότερα κατασκευάστηκε ένα εκτεταμένο αρδευτικό δίκτυο, το οποίο επέτρεψε την καλλιέργεια μεγάλης ποικιλίας αγροτικών προϊόντων. Όλα αυτά σε συνδυασμό και με την ανέκαθεν επίκαιρη θέση της πεδιάδας, στη διασταύρωση των οδών προς Θεσσαλονίκη, προς δυτική Μακεδονία και προς τη νότια Ελλάδα, αποτέλεσαν πόλο έλξης της εσωτερικής μετανάστευσης και ώθηση για δυναμική οικονομική πρόοδο.

 Πηγές: 

• Δημήτριος Α. Πανταζόπουλος "Τ΄ αντέτια μας : ήθη και έθιμα από το Ρουμλούκι", 2001, σελ 13-14
• Γιώργης Μελίκης "Τα λαογραφικά της Μελίκης", 1987, τόμος Δ' σελ 63
• Ιωάννης Δ. Μοσχόπουλος, Η Καμπανία (Ρουμλούκι) στα βυζαντινά χρόνια, εκδόσεις: University Studio Press, 2004

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ, Ο ΗΜΙΘΕΟΣ ΗΡΩΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

Ήταν 3 Μαρτίου 1957. Στα βουνά του Μαχαιρά, ο Αυξεντίου έδινε μαθήματα ηρωϊσμού, σ' όλη την οικουμένη. Μέσα στο κρησφύγετο του έλεγε: "Αρκετή υπηρεσία πρόσφερα διδάσκοντας πως κρατάνε το όπλο και πολεμούν. Πρέπει όμως να τελειώσω διδάσκοντας τους και πως να πεθαίνουν". Επέλεξε με την θυσία του να γίνει φάρος αγωνιστικότητας και πατριωτισμού, για να καθοδηγήσει τους Έλληνες της Κύπρου. Προτίμησε τον ηρωικό θάνατο από την παράδοση στους αποικιοκράτες. Έγινε ολοκαύτωμα για να μεταδώσει το μήνυμα της λευτεριάς. Έδειξε σε όλο τον κόσμο πως πολεμούν και πως πεθαίνουν οι Έλληνες."Μια μάνα τέθκιον ήρωαν εν προσβολή να κλάψει. Ο Γρηγόρης Αυξεντίου (1928-1957) ήταν αγωνιστής της ΕΟΚΑ, κατά τον Απελευθερωτικό Αγώνα του 1955-59 εναντίον της Αγγλικής κατοχής. Ήταν δεύτερος στην ιεραρχία της οργάνωσης και σκοτώθηκε από τους Άγγλους σε μάχη που δόθηκε κοντά στο Μοναστήρι Μαχαιρά. Κατά τη διάρκεια του αγώνα ήταν κυρίως γνωστός με το ψευδώνυμο Ζήδρος, ενώ εκ των υστέρων ονομάστηκε «Σταυραετός του Μαχαιρά». Στις 3 Μαρτίου 1957 οι Άγγλοι, ύστερα από προδοσία πληροφορήθηκαν το κρησφύγετό του κοντά στο Μαχαιρά. Το περικύκλωσαν με αυτοκίνητα και ελικόπτερα, μετά από πολύωρη μάχη και αρκετούς νεκρούς Άγγλους έριξαν βενζίνη στο κρησφύγετο και τον έκαψαν ζωντανό.Το καμένο σώμα του θάφτηκε στις 4 Μαρτίου στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας, στο χώρο που είναι γνωστός σήμερα ως «τα φυλακισμένα μνήματα» από τους Άγγλους στρατιώτες.

                             
«Στην εσχάτην ανάγκην θα αγωνιστώ και θα πεθάνω σαν Έλληνας, αλλά ζωντανόν δεν θα με πιάσουν». ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ.  "Χαλάλιν της πατρίδας μου το φως μου, η ζωή μουΤζι αφού ένε παραδόθηκεν ας έσιη την ευτζιή μου" (Λόγια της μητέρας του Γρηγόρη Αυξεντίου στην κηδεία του), μια μανα τετοιο ηρωα ειναι προσβολη να κλαψει Χαλάλιν της πατρίδας μου το φως μου, η ζωή μουκαι αφου δεν παραδοθηκε ας εχει την ευχη μου"

Το 1ο δημοτικό σχολείο Αριδαίας στο Γαρέφι

Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Γαρέφι πραγματοποίησε το 1ο δημοτικό σχολείο Αριδαίας. Οι νεαροί μαθητές  είχαν την ευκαιρία να ξεναγηθούν στο πατρικό του Μακεδονομάχου Παπαχρήστου Μιλτιάδη (το οποίο έριξαν στη πυρά οι κομιτατζήδες), εκεί πήραν μέρος σε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση και έλαβαν γνώση για σημαντικά γεγονότα από την ιστορία του χωριού. Επίσης επισκέφθηκαν την πλατεία του άνω Γαρεφείου όπου φωτογραφήθηκαν στο μνημείο του Μακεδονομάχου παπαχρήστου Μιλτιάδη.  Κατά την διάρκεια της παραμονής τους οι μαθητές ξεναγήθηκαν στον ιστορικό Ιερό Ναό κοιμησεως της Θεοτόκου.

Εκεί τα παιδιά είδαν από κοντά το εσωτερικό και το εξωτερικό του ναού αλλά και το καμπαναριό. Άκουσαν ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες για την ιστορία του ναού, ανάψαν κεριά και τράβηξαν αναμνηστικές φωτογραφίες.  
                 
 Εξιστόρηση γεγονότων για την δράση του Καπετάν Κώστα Γαρέφη και του Παπαχρήσου Μιλτιάδη:

                                     

            

Αρθρογραφία: Πρόικος Σταύρος

Φωτογραφικό υλικό: Παραδοσιακός Οικισμός Γαρεφείου