Εκδήλωση Μνήμης για τον οπλαρχηγό Κώστα Γαρέφη και τους γηγενείς Μακεδονομάχους του Γαρεφείου

Μορφωτικός Σύλλογος Γαρεφείου

«Κώστας Γαρέφης»

Σύλλογος Απογόνων Μακεδονομάχων Έδεσσας – Αλμωπίας

Πρόσκληση

Εκδήλωση Μνήμης

για τον οπλαρχηγό Κώστα Γαρέφη

και τους γηγενείς Μακεδονομάχους του Γαρεφείου

Συνδιοργάνωση

·    Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας - Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας

·    Δήμος Αλμωπίας

Πρόσκληση

Ο Μορφωτικός Σύλλογος Γαρεφείου

«Κώστας Γαρέφης»

και ο Σύλλογος Απογόνων Μακεδονομάχων

Έδεσσας – Αλμωπίας

σε συνεργασία

με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας

Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας

και τον Δήμο Αλμωπίας

σας προσκαλούν στην εκδήλωση μνήμης

για τον οπλαρχηγό Κώστα Γαρέφη

και τους γηγενείς Μακεδονομάχους του χωριού

που θα πραγματοποιηθεί

στις 11 Αυγούστου 2013

στο Μνημείο Ηρώων

στην κεντρική πλατεία του Γαρεφείου

Πρόγραμμα Εκδήλωσης

09:00 -10:45     - Θεία Λειτουργία

   (Εκκλησία του χωριού)

11:00 – 11:30   - Επιμνημόσυνη δέηση

   (Μνημείο Ηρώων)

- Ομιλία

   από τον Θεολόγο Μπίνο Δημήτριο

- Κατάθεση στεφανιών

11:30 – 12:00   - Κεράσματα

   (σε γειτονικό καφενείο)

12:00 – 13:00   - Επίσκεψη – Ξενάγηση

   (Εκκλησία Κοιμήσεως της Θεοτόκου)

Οι "πρωτεργάτες" του χορευτικού τμήματος του Μ.Σ Γαρεφείου.

Τα τελευταία χρόνια το χορευτικό τμήμα του Μ.Σ Γαρεφείου χαρακτηριζόταν από μια πτωτική και αδρανή πορεία. Εντούτοις η νεολαία του χωριού «διψούσε για παράδοση»,  όπως αποδεικνύεται σήμερα, με τη πρωτοφανή συμμετοχή αλλά και την ιδιαίτερη ζέση με την οποία έχει περιβάλει το χορευτικό τμήμα. Αυτό που έλειπε όλο αυτό το διάστημα για να αγκαλιάσουν ξανά οι Γαρεφειώτισσες και Γαρεφειώτες τον Μακεδονικό παραδοσιακό χορό ήταν ένας συνδετικός κρίκος, μια «μαγιά» για τη δημιουργία ενός νέου χορευτικού ρεύματος. 

Τον ρόλο αυτό ανέλαβαν δύο νέοι άνθρωποι, γέννημα-θρέμμα του Γαρεφείου, ο Κόγιος Ευστάθιος και ο Μπίνος Τραϊανός. 

         

 Αριστερά: Κόγιος ευστάθιος. Δεξιά: Μπίνος Τραϊανός.

Τα δύο αυτά παλικάρια δέχθηκαν με μεγάλη ευχαρίστηση να αναλάβουν αυτό το δύσκολο εγχείρημα. Με κίνητρα την αγάπη τους για τον χορό και για το χωριό ξεκίνησαν αυτή τη νέα προσπάθεια ως χοροδιδάσκαλοι. Παρά το νεαρό της ηλικίας τους, διαθέτουν πολλά «καντάρια» εμπειρίας, όσον αφορά τη Μακεδονική μουσικοχορευτική παράδοση. Το βιογραφικό τους περιλαμβάνει πάρα πολλές συμμετοχές σε παλαιότερα χορευτικά σχήματα του Μ.Σ Γαρεφείου, υπό τη καθοδήγηση του εμπειρότατου χοροδιδασκάλου Γκιώση Ιωάννη. Επίσης έχουν αποκτήσει πολύτιμη γνώση και εμπειρία από την ενεργό συμμετοχή τους στον, διεθνούς φήμης, ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΟΜΙΛΟ “ΟΙ ΑΛΜΩΠΕΣ” Αριδαίας.

Έναν σχεδόν χρόνο μετά τη δημιουργία των πέντε !!! χορευτικών τμημάτων (ενηλίκων, εφήβων, νεανικό, αρχαρίων και γυναικείο)  μπορούμε με βεβαιότητα να πούμε πως το εγχείρημα έχει στεφθεί με επιτυχία. Το γεγονός αυτό οφείλεται στις ικανότητες των δύο χοροδιδασκάλων στο να μεταδίδουν τις γνώσεις τους και να διατηρούν μια ενεργητικότητα στους χορευτές. Κυρίως όμως οφείλεται στον χαρακτήρα αλλά και στο ήθος τους. Με τη σεμνότητα και την απλότητα που τους διακρίνουν έχουν δημιουργήσει ένα πολύ καλό κλίμα στους κόλπους του χορευτικού τμήματος και χαίρουν της εμπιστοσύνης και της εκτίμησης όλων των χορευτών.

Τους συγχαίρουμε και τους ευχόμαστε από καρδιάς να συνεχίσουν με την ίδια όρεξη αυτή την πολύ καλή και επιτυχημένη προσπάθεια και ακομα μεγαλύτερς επιτυχιες για το μέλλον.  

Γκάιντα Μακεδονίας. Ο Μ.Σ. Γαρεφείου "Κώστας Γαρέφης" στο 3ο Παμμακεδονικό αντάμωμα

    

             

                         

Αρθρογραφία:Πρόικος Σταύρος, Ιστορικός -Εθνολόγος. 

H ΕΠΙΚΗ ΜΑΧΗ ΚΙΚΛΚΙΣ-ΛΑΧΑΝΑ

Μετά την απροειδοποίητη επίθεση του Βουλγαρικού Στρατού την νύχτα της 16-17ης Ιουνίου 1913 χωρίς να έχει προηγηθεί κήρυξη πολέμου , κατελήφθη η Γευγελή ,αποκόπτοντας την επικοινωνία μεταξύ Ελληνικού και Σερβικού Στρατού. 

Οι Βούλγαροι στρατηγοί φαίνονταν σίγουροι για τη νίκη γεγονός που έκανε τον Βούλγαρο Στρατηγό Σαρόφ να κομπάζει : ¨Η Θεσσαλονίκη θα καταληφθεί σε 9 ώρες και το Βελιγράδι σε 5 ημέρες.Οι Έλληνες έχουν ένα στρατό πλασιέ και εμπόρων και οι Σέρβοι ηττήθηκαν κατά κράτος το 1885". 

Τα 2 βουλγαρικά τάγματα στη Θεσσαλονίκη περίμεναν να ενωθούν με τους συντρόφους τους εντός μιας ημέρας. 

Ο Υποστράτηγος Καλάρης , διοικητής της ΙΙ Μεραρχίας του Ελληνικού Στρατού ,απέστειλε στον διοικητή των Βουλγαρικών δυνάμεων που βρίσκονταν εντός της πόλης της Θεσσαλονίκης το ακόλουθο μήνυμα : 

(Κρής Χωροφύλακας 1913)

"Αξιότιμε κκ Διοικητά 

Δεδομένου ότι τα βουλγαρικά στρατεύματα άρχισαν τις εχθροπραξίες στην ύπαιθρο εναντίον του Ελληνικού Στρατού, έχω την τιμή να σας ζητήσω να αποχωρήσετε από την πόλη της Θεσσαλονίκης εντός μιας ώρας μετά την παράδοση αυτού του μηνύματος. 
Τα όπλα των ανδρών σας πρέπει να παραδοθούν στους αξιωματικούς μας, ενώ οι δικοί σας αξιωματικοί μπορούν να διατηρήσουν τους ξίφη τους. Ένα τρένο θα μεταφέρει εσάς και τους άνδρες σας με στο μέτωπο και θα ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα που θα τους επιτρέψουν να περάσουν με ασφάλεια στην πρώτη γραμμή. Μετά το πέρας της προθεσμίας αυτής, με μεγάλη θλίψη, τα στρατεύματα σας θα θεωρηθούν εχθρικά. 
Θεσσαλονίκη, 
17 Ιουν 1913 " 

Όπως ήταν αναμενόμενο, οι Βούλγαροι αρνήθηκαν το τελεσίγραφο και από το απόγευμα της 17ης Ιουνίου, δέχθηκαν επίθεση από την ελληνική ΙΙ Μεραρχία & τους Κρήτες της Κρητικής Χωροφυλακής και αναγκάστηκαν να παραδοθούν. 

Την 18η Ιουνίου, ο ελληνικός στρατός κινήθηκε εναντίον των Βουλγάρων επί της γραμμής Κιλκίς-Λαχανά της οποίας ο Ιβανόφ είχε ενισχύσει σημαντικά τους τελευταίους 9 μήνες. 

Η περιοχή προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα, αφού το πεδίο είναι εντελώς ανοικτό και προσφέρει τέλεια παρατήρηση και τομείς πυρός. Κρατώντας αυτή τη γραμμή, οι Βούλγαροι, ήταν σε θέση να εξασφαλίσουν τις Σέρρες ,το Σιδηρόκαστρο , τη Δοϊράνη καθώς και να ελέγχουν τις γέφυρες του ποταμού Στρυμόνα, γεγονός σημαντικό για τον περαιτέρω ανεφοδιασμό, ενώ παράλληλα εξασφάλιζαν την απόσυρσή τους σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. 

Οι Βούλγαροι ανέπτυξαν 32 τάγματα Πεζικού, 1 Σύνταγμα Ιππικού και 62 πυροβόλα (ΙΙΙ Μεραρχία Πεζικού Division, 1/Χ Ταξιαρχία Πεζικού, 2 Ανεξάρτητες Ταξιαρχίες Πεζικού, ΧΙ Ταξιαρχία Πεζικού ως εφεδρεία, 5 Τάγμα Συνόριοφυλακής, 10ο Τάγμα Συνόριοφυλακής, 10ο Σύνταγμα Ιππικού). Στρατάρχης ήταν ο Στρατηγός Ιβάνοφ. 

Οι συνολικές δυνάμεις του Ελληνικού Στρατού ήταν 73 τάγματα Πεζικού, 33 τάγματα Πυροβολικόυ , 9 τάγματα Ορεινού Πυροβολικού, 8 Μοίρες Ιππικού (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, IV, V, VI, VII, X Μεραρχίες Πεζικού, Ταξιαρχία Ιππικού). Επικεφαλής των ανωτέρω δυνάμεων ήταν ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος. 

Κατά τη διάρκεια της νύχτας της 19ης Ιουνίου 1913, 4 ελληνικές Μεραρχίες (II, III, IV, V) και η Ταξιαρχία Ιππικού κινήθηκαν για να καταλάβουν την πόλη του Κιλκίς. Η δύναμη των Βουλγαρικών φυλακίων που συνάντησαν πολέμησε πεισματικά. Μια σκληρή και αιματηρή μάχη διεξήχθη και οι ελληνικές δυνάμεις κατέλαβαν τη γη σπιθαμή με σπιθαμή. 

Το 1ο Σύνταγμα Πεζικού έλαβε θέση στα υψώματα πέριξ του χωριού Μάντρες και το το 16ο Σύνταγμα Πεζικού ανατολικά της Πικρολήμνης. Καθώς πέρναγε η ημέρα η επίθεση γενικευόταν . Οι Μεραρχίες αντιμετώπισαν σοβαρές απώλειες, αλλά στο τέλος οι Βούλγαροι αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν προς τη γραμμή Λειψύδριον-Ύψωμα Μαυρονέρι-Γυναικόκαστρο. Κατά τη διάρκεια της ημέρας που ακολούθησε οι Βούλγαροι υποχώρησαν, αλλά ο πόλεμος δεν είχε ακόμα τελειώσει. 

Νωρίς το πρωί τις 20ης Ιουνίου 1913, τα Συντάγματα της V Μεραρχίας (16ο-22ο-23ο) μετά από μια σκληρή και αιματηρή μάχη κατέλαβαν το σιδηροδρομικό σταθμό Κρυστώνης, το νότιο τμήμα του χωριού και τα γύρω υψώματα. Ωστόσο, παρά τις γενναίες προσπάθειες δεν μπορούσαν να προχωρήσουν προς το Κιλκίς λόγω του συνεχούς βομβαρδισμού του εδάφους από τα Βουλγαρικά πυροβόλα. Η IV Μεραρχία πολέμησε με θάρρος και μέχρι το μεσημέρι κατέλαβε το ανατολικά υψώματα του χωριού Κρυστώνη και ήρθε σε επαφή με την κύρια γραμμή άμυνας του εχθρού. Οι απώλειες ήταν τεράστιες. Η ΙΙ Μεραρχία βάδισε υπό τα πυρά του βουλγαρικού πυροβολικού, κατέβαλε τον εχθρό και κατέλαβε τα ανατολικά υψώματα πέριξ του χωριού Ποταμιά. Η ΙΙΙ Μεραρχία, μετά από μια σκληρή μάχη, διέλυσε τις Βουλγαρικές γραμμές και κατέλαβε το Λεβεντοχώρι, τη Μεγάλη Βρύση και το χωριό Βαπτιστής. 

Η Ταξιαρχία Ιππικού βάδισε προς τα χωριά Μεγ. Βρύση και Καστανιές , αλλά εξαιτίας της άφιξης ενισχύσεων του εχθρού (τμήματα της ΧΙ Μεραρχίας Πεζικού) αναγκάστηκε να υποχωρήσει με μεγάλες απώλειες. 

Παρά τις νίκες του Ελληνικού Στρατού, η πόλη του Κιλκίς ήταν ακόμα σε βουλγαρική χέρια. . Ωστόσο έπρεπε καταληφθεί πάση θυσία. Γεμάτος αγωνία, ο διοικητής του Ελληνικού Στρατού αποστέλλει σε όλα τα τμήματα την ιστορική εντολή , η οποία έδειξε την αδάμαστη θέληση για την τελική νίκη 

"Αύριο, απαιτώ την πτώση του Κιλκίς". 

Νωρίς το πρωί της 21ης Ιουνίου 1913, στις 03:30 η επίθεση στο Κιλκίς ξεκινά. Τα ηρωικά Συντάγματα της ΙΙης Μεραρχίας (1 ο και 7 ο) προελαύνουν εναντίον των Βουλγάρων. Εντός 15 λεπτών προσεγγίζουν την πρώτη γραμμή άμυνας του εχθρού. 

 

(Άνδρες του 5 ου Τάγματος του 1 ου Συντάγματος, προχωρούν εναντίον των Βουλγαρικών χαρακωμάτων. Κατά την διάρκεια της μάχης, ο 2ος Λόχος, χάνει τον διοικητή του (Παπασπύρου) και τα 2 / 3 της δύναμης του) 

Οι Βούλγαροι πυροβολούν εναντίον των προελαύνοντων Ελλήνων. Στις 04:10 το πρωί η αμυντική γραμμή του εχθρού καταλαμβάνεται μετά από μια σκληρή μάχη.. Πίσω από την πρώτη γραμμή, ωστόσο, ήταν η δεύτερη εχθρική αμυντική γραμμή, εναντίον της οποίας επιτέθηκαν τα ελληνικά στρατεύματα. Στη 05:00 το πρωί, η δεύτερη γραμμή κατελήφθη και οι ελληνικές δυνάμεις προχώρησαν προς την τρίτη και σημαντικότερη αμυντική γραμμή. Μια άνιση μάχη διεξάγεται. Οι Έλληνες προχωρούν υπό το καταιγιστικό πυρ. Οι Βούλγαροι υπερασπίζουν τις θέσεις τους με πείσμα. 

Το 3 ο Σύνταγμα ρίχνεται στην μάχη ,υπό τις συνεχής ισχυρές αντεπιθέσεις των Βουλγάρων. Τα Συντάγματα συνεχώς κερδίζουν έδαφος, καταλαμβάνοντας και την 3η γραμμή άμυνας απωθώντας τους Βουλγάρους.

Οι άλλες Μεραρχίες (IV, V και III) αναπτύσσονται γύρω από το Κιλκίς και συνεχίζουν την μάχη εναντίων των Βουλγάρων έως τις πρώτες πρωινές ώρες. Στις 11:00 το Κιλκίς καταλαμβάνεται και στις 11:15 και η ελληνική σημαία κυματίζει υπερήφανη στο ύψωμα του Αγ. Γεωργίου Οι Βούλγαροι αποσύρονται από όλο το μήκος του μετώπου. 

- Ο διάσημος Γάλλος Στρατηγός Debeney, (Διοικητής της γαλλικής Première Armée-1ης Στρατιάς -στον 1ο ΠΠ), όταν το 1913 επισκέφθηκε το πεδίο της μάχης Κιλκίς-Λαχανά, δήλωσε έκπληκτος από την ανάπτυξη των 8 Ελληνικών Μεραρχιών σε ένα τόσο μικρό πεδίο χωρίς εφεδρείες και χωρίς την δυνατότητα εκτέλεσης οποιουδήποτε τακτικού ελιγμού 

Δήλωσε: "Αυτή η τακτική δεν ήταν ούτε γαλλική, γερμανική ... ήταν απλά ελληνική". 

Ο Στρατηγός Ivanov, Γενικός Στρατάρχης των βουλγαρικών δυνάμεων, γράφει στα απομνημονεύματά του: "Ήμασταν σε θέση να αντισταθούμε για τόσο καιρό, γιατί ο εχθρός ήταν αδέξιος, δεν μπορούσαν να εκτιμήσουν πόσο σοβαρή ήταν η κατάσταση, δεν μπορούσαν να αξιοποιήσουν τις αδυναμίες μας .... Νόμιζα ότι είχα προβλέψει τα πάντα, ότι είχα μαντέψει τα πάντα, τα πάντα, εκτός από την ελληνική τρέλα ". 

Η τριήμερη μάχη του Κιλκίς είχε τελειώσει. Η νίκη αποδείχτηκε σημαντική και προδίκασε το αποτέλεσμα του 2 ου Βαλκανικού Πολέμου. Από το Κιλκίς, ο Ελληνικός Στρατός βάδισε προς την Δοϊράνη  Κερκίνη, Στρούμνιτσα, Ντελί Ρισάρ και τα στενά της Κρέσσνας. Η νίκη ήταν πολύ μεγάλη, το ίδιο όμως και οι απώλειες: 8652 άνδρες νεκροί & τραυματίες (37 αξιωματικοί νεκροί, 85 τραυματίες). Δεν υπάρχουν επίσημα αρχεία για τις βουλγαρικές απώλειες. Οι Βούλγαροι αιχμάλωτοι πολέμου ανήλθαν σε 2.500 άνδρες. 

 

(Ο Γεράσιμος Ραφτόπουλος (αριστερά) είναι ο νεότερος αξιωματικός στην ιστορία των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Γεννήθηκε στο Φισκάρδο της Κεφαλονίας το 1900. Κατά το 1ο Βαλκανικό Πόλεμο, εναντίον των Οθωμανών, κατατάχθηκε εθελοντικά στην ηλικία των 12 και έγινε δεκτός ώς οπλίτης του 18ου Συντάγματος Πεζικού της IV Μεραρχίας. Για το θάρρος του στη μάχη του Σαρανταπόρου έλαβε ένα Manlicher-Schonauer ως δώρο. Στην μάχη του Κιλκίς-Λαχανά, το 1913, κατάφερε να ξεφύγει από αιχμαλωσία, σκοτώνοντας 3 από τους 5 Βούλγαρους που τον είχαν αιχμαλωτίσει  Επιστρέφοντας στις Ελληνικές γραμμές, βρήκε ένα τραυματισμένο Εύζωνα και τον μετέφερε σώζοντας τον από βέβαιο θάνατο. Για την ανδρεία του, προήχθη στο βαθμό του δεκανέα την 28η Αυγ 1913 σε ηλικία 13 ετών) 

Τα καλοκαιρινά καρναβάλια των Σκοπίων

Οι αρχαίοι "Μακεδόνες" στην πρωτεύουσα του νοτιοσλαβικού κρατιδίου

«Εκτός από την πλατεία Μακεδονίας, ως τουριστικοί τόποι έχουν ορίσει τη πλατεία στο Κάρπος και η πλατεία της εκκλησίας του «Αγίου Δημητρίου».

«Η ιδέα για τους ένστολους άνδρες με ενδυμασίες των αρχαίων Μακεδόνων ξεκίνησε για πρώτη φορά πέρυσι. Οι ενδυμασίες είναι χαρακτηριστικές από όλες τις ιστορικές περιόδους της Μακεδονίας, της αρχαίας εποχής, της μεσαιωνικής και της στολής των κομιτατζήδων, όπως φυλάσσονται στο Μουσείο του Εθνικού Απελευθερωτικού Αγώνα», γράφει το νοτιοσλαβικό Dnevnik.

Συγχρόνως θα υπάρχει "τουριστική φρουρά" στην πόλη όπου θα ενημερώνει τους τουρίστες με αυθεντικές πληροφορίες για το κάθε μνημείο που βρίσκεται στο κέντρο της πόλης. Οι φρουροί θα είναι ντυμένοι με αρχαίες ενδυμασίες της Μακεδονίας.

Το «show» θα είναι καθημερινό από τις 11 έως τις 1 το μεσημέρι και θα διαρκέσει έως το Νοέμβριο, ή έως ότου επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες, γράφει το δημοσίευμα.

Πηγή: Εχέδωρος

Παραδοσιακή... πεζοπορία...!!!

Το Σάββατο 25/5 οι νέοι του παραδοσιακού οικισμού Γαρεφείου  θα πραγματοποιήσουν πεζοπορία στα μονοπάτια άνωθεν του οικισμού, στο υπέροχο τοπίο που έχει διαμορφωθεί και στην ανεπανάληπτης ομορφιάς φύση. Προτείνουμε σε όσους επιθυμούν να παρευρεθούν να φέρουν μαζί τους φαγώσιμα και στρωσίδια έτσι ώστε σε σημείο της διαδρομής που θα επιλεχθεί να σταματήσουμε για πικ νικ και ενδεχομένως χορό. Καλούμε οποιονδήποτε θέλει να απολαύσει μαζί μας αυτό τον όμορφο περίπατο και να διασκεδάσει μαζί μας: ΣΗΜΕΙΟ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ-ΑΝΑΧΩΡΗΣΗΣ: ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΝΩ ΓΑΡΕΦΕΙΟΥ ΚΑΙ ΩΡΑ 10:00 Π.Μ...ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΤΟΝ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΣΥΝΔΕΣΜΟ                    >>Παραδοσιακός Οικισμός Γαρεφείου Πέλλας<<   

  

Εορτασμοί Ζωοδόχου πηγής 2013

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκαν και φέτος οι εορτασμοί της ζωοδόχου πηγής. Ένα έθιμο που χρονολογείται από το 1956, όπου ύστερα από ένα θεόπνευστο όραμα που παρουσιάστηκε στον κάτοικο του χωριού Μπίνο Τραιανό του Δημητρίου, αποφάσισε να ανεγείρει το εκκλησάκι προς τιμήν αυτού του γεγονότος. Έτσι από την 11/5/1956 και κάθε χρόνο αυτή την εποχή οι κάτοικοι του χωριού ανεβαίνουν στην πανέμορφη ορεινή ύπαιθρο του Γαρεφείου, όπου και βρίσκεται το εκκλησάκι της ζωοδόχου πηγής για να τιμήσουν αυτη την ιδιαίτερη παράδοση. Έτσι και φέτος, με σύμμαχο τον καλό καιρό οι κάτοικοι του χωριού αλλά και πολλοί φίλοι εκτός Γαρεφείου κατέκλυσαν την περιοχή γύρω από το εκκλησάκι όπου και πέρασαν μια πολύ ευχάριστη ήμερα. 
Ο Μ.Σ Γαρεφείου " Κώστας Γαρέφης" και φέτος στάθηκε αρωγός αυτής της προσπάθειας και παρουσίασε στους παρευρισκόμενους μια πολύ καλά οργανωμένη εορτή. Για άλλη μια φορά τη παράσταση έκλεψε το χορευτικό τμήμα του Μ.Σ Γαρεφείου με τη ζωντάνια, την ομορφιά και τη περηφάνια του κέρδισε τις εντυπώσεις και έδωσε το στίγμα του στα βουνά της Μακεδονικής γης.

                   

Ο Σύλλογος Γυναικών Νιγρίτας Η ΓΕΡΑΚΊΝΑ στο Γαρέφι.

Την Κυριακή 7 Απριλίου ο Σύλλογος Γυναικών Νιγρίτας Η ΓΕΡΑΚΊΝΑ θα πραγματοποιήσει επίσκεψη στο Γαρέφι. Oι κυρίες και οι δεσποινίδες από τη Νιγρίτα θα έχουν την ευκαιρία να ξεναγηθούν στα αξιοθέατα του χωριού όπως στον ΙΕΡΟ ΝΑΟ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ (link). Θα φιλοξενηθούν από τον Μ.Σ Γαρεφείου, θα συζητήσουν και θα ανταλλάξουν απόψεις για πολιτιστικά, παραδοσιακά και άλλα θέματα δίνοντας έτσι την ευκαιρία να διαδοθούν οι ιδιαιτερότητες της κάθε περιοχής. Η επίσκεψη θα έχει και έναν ακόμη θετικό αντίκτυπο, την αλληλεπίδραση των διάφορων περιοχών της Μακεδονίας με αποτέλεσμα την σύσφιξη και την ενδυνάμωση των σχέσεων τους με απώτερο αποτέλεσμα την ενοποίηση τους σε έναν κοινό σκοπό, τη διάδοση της Ελληνικής Μακεδονικής παράδοσης ανά την επικράτεια. 


Ευχόμαστε στον Σύλλογο Γυναικών Νιγρίτας Η ΓΕΡΑΚΊΝΑ, καλώς να ορίσει.
                                    

                     



Αρθρογραφία: Πρόικος Σταύρος

Δήλωσε «παρών» και στις απόκριες

Συνεχίζει τη δυναμική του παρουσία σε όλα τα πολιτιστικά δρώμενα της περιοχής ο Μ.Σ Γαρεφείου. Αυτή τη φορά κέρδισε τις εντυπώσεις και απέσπασε πολύ καλές κριτικές τόσο για τη συμμετοχή του στη παρέλαση του καρατζοβίτικου καρναβαλιού στις 17 του μήνα, όσο και για το αποκριάτικο πάρτυ που διοργάνωσε στις 15/3 στο κέντρο νεότητας Γαρεφείου με πάρα πολλές συμμετοχές, κέφι, όρεξη για χορό και πειράγματα και επίσης μεγάλη ποικιλία από ευρηματικές ενδυμασίες. Στα πλαίσια της αποκριάτικης παρέλασης που έλαβε χώρα στην πόλη της Αριδαίας  ο Μ.Σ Γαρεφείου βρέθηκε στο επίκεντρο της προσοχής με το πολύ διασκεδαστικό «θέμα» που επέλεξε (το θέμα ήταν «Κίτσος και Τασούλα»), επίσης υπήρχε και παραδοσιακό Γαρεφειώτικο κάρο που συμπλήρωνε το σκηνικό. Οι νέοι του χωριού με τη θετική τους αύρα, το κέφι και τη πολύ καλή τους διάθεση έδωσαν έναν ιδιαίτερο τόνο στη παρέλαση και έβαλαν το λιθαράκι τους για μια όμορφη διοργάνωση.    

Αρθρογραφία: Πρόικος Σταυρος

                 

Ρουμλούκι, ο Ελληνότοπος

Το Ρουμλούκι ή Καμπανία είναι η περιοχή του βορειοανατολικού τμήματος της πεδιάδας της Ημαθίας που το διασχίζει ο ποταμός Αλιάκμονας, ενώ ανατολικά εκτείνεται έως τον Αξιό.

       Τα Ρουγκάτσια                

Η περιοχή Ρουμλουκίου απλώνεται κάτω από τις βόρειες παρυφές των Πιερίων μέχρι τους καλαμιώνες του Βάλτου των Γιαννιτσών και κάτω από τα υψώματα της Βέροιας μέχρι τον ποταμό Λουδία (Καρά Ασμάκ) και τις εκβολές του Αλιάκμονα στο Θερμαϊκό κόλπο, ενώ αρκετοί την επεκτείνουν μέχρι και τον ποταμό Αξιό.

Ονομάσθηκε «Ρουμλούκι» από τους Οθωμανούς κατακτητές κατά τον 14ο - 15ο αιώνα, οι οποίοι, όταν έφθασαν στην περιοχή αυτή, αναγνωρίζοντας το ανόθευτο του ελληνικού πληθυσμού που την κατοικούσε, την ονόμασαν Rumlik - Ρουμλούκ ή Ουρουμλούκ, τουρκική λέξη που παράγεται από το Ρουμ = Ρωμιός, Έλληνας και τον επιθετικό προσδιορισμό ή κτητικό --lik (-λούκ), ώστε να σημαίνει τον τόπο που έχει Ρωμιούς - Έλληνες Χριστιανούς απόγονους των Ρωμαίων πολιτών, δηλαδή σημαίνει Ρωμιότοπος, Γραικοχώρα, Ελληνότοπος.

Τα χωριά που αποτελούσαν το Ρουμλούκι ήταν τα ακόλουθα: Γηδάς ή Γιδάς (Αλεξάνδρεια), Μελίκη, Κορυφή, Σχοινάς, Νιχώρι (Νεοχώρι), Ρέσινα (Βρυσάκι), Νησί, Καταφύγι, Τριχοβίστα (Καμποχώρι), Σκυλίτσι, Καβάσιλα, Σταυρός, Ξεχασμένη, Ραψομανίκι, Ποζαρίτες (Κεφαλοχώρι), Επισκοπή Αντιγονιδών, Λουτρός, Καψόχωρα, Παλιόχωρα, Νησέλι, Νησελούδι, Τρίκαλα, Καρυά, Αηδονοχώρι, Πλατύ, Λιανοβέργι, Παλιοχώρι, Γριτζάλι (Αγκαθιά), Νιοχωρόπουλο, Πρόδρομος, Νιόκαστρο, Βούλτιστα (Λιβάδι), Μέγα Αλάμπορο (Πρασινάδα), Μικρό Αλάμπορο (Κυδωνιά), Μυλοβός (Μεγάλη Γέφυρα), Κουλούρα, Διαβατός, Μικρογούζι (Μακροχώρι), Μέτση, Άμμος, Σάντενα (Καράβι), Γεράκι, Μαυραγγέλι, Μπάρμπες & Κούτλες (Βεργίνα), Τρίχλεβο (Τριλοφιά), Σφήνιστα, Κλειδί, Κάλιανη (Άλωρος), Τσινάφορο (Πλάτανος), ενώ συχνά περιλαμβάνεται και η Κουλακιά (Χαλάστρα) ανατολικά.

Ο αριθμός και οι θέσεις των χωριών δεν ήταν πάντα σταθερός, διότι από τις συχνές πλημμύρες του Αλιάκμονα πολλά χωριά εγκαταλείπονταν ακατοίκητα ή δημιουργούνταν καινούργια σε άλλες θέσεις.

Στις 16 Οκτωβρίου 1912 εισήλθε ο Ελληνικός Στρατός στα χωριά της δυτικής πλευράς του Ρουμλουκιού, στις 17 Οκτωβρίου 1912 διεξήχθη μάχη για την κατάληψη της σιδερένιας γέφυρας του Νησελίου, στις 18 Οκτωβρίου 1912 απελευθερώθηκε ο Γιδάς και στις 20 Οκτωβρίου 1912 διεξήχθη η Μάχη του Καρά Ασμάκ για την κατάληψη των δύο γεφυρών του Λουδία ποταμού στο Πλατύ, οι οποίες άνοιξαν το δρόμο για την κατάληψη της Θεσσαλονίκης. Το τηλεγράφημα για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης εστάλη στην Αθήνα από τον τηλέγραφο του σιδηροδρομικού σταθμού Γιδά - Καψόχωρας.

Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή του 1922 στην πεδιάδα εγκαταστάθηκε μεγάλος αριθμός προσφύγων και δημιουργήθηκαν πολλά νέα χωριά.

Το 1932 - 1936 συντελέστηκε η αποξήρανση της λίμνης – βάλτου των Γιαννιτσών και έτσι αποδόθηκαν για καλλιέργεια χιλιάδες στρέμματα εύφορης γης, τα οποία έθρεψαν τους κατοίκους και οδήγησαν το τόπο στην ανάπτυξη. Αργότερα κατασκευάστηκε ένα εκτεταμένο αρδευτικό δίκτυο, το οποίο επέτρεψε την καλλιέργεια μεγάλης ποικιλίας αγροτικών προϊόντων. Όλα αυτά σε συνδυασμό και με την ανέκαθεν επίκαιρη θέση της πεδιάδας, στη διασταύρωση των οδών προς Θεσσαλονίκη, προς δυτική Μακεδονία και προς τη νότια Ελλάδα, αποτέλεσαν πόλο έλξης της εσωτερικής μετανάστευσης και ώθηση για δυναμική οικονομική πρόοδο.

 Πηγές: 

• Δημήτριος Α. Πανταζόπουλος "Τ΄ αντέτια μας : ήθη και έθιμα από το Ρουμλούκι", 2001, σελ 13-14
• Γιώργης Μελίκης "Τα λαογραφικά της Μελίκης", 1987, τόμος Δ' σελ 63
• Ιωάννης Δ. Μοσχόπουλος, Η Καμπανία (Ρουμλούκι) στα βυζαντινά χρόνια, εκδόσεις: University Studio Press, 2004

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ, Ο ΗΜΙΘΕΟΣ ΗΡΩΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

Ήταν 3 Μαρτίου 1957. Στα βουνά του Μαχαιρά, ο Αυξεντίου έδινε μαθήματα ηρωϊσμού, σ' όλη την οικουμένη. Μέσα στο κρησφύγετο του έλεγε: "Αρκετή υπηρεσία πρόσφερα διδάσκοντας πως κρατάνε το όπλο και πολεμούν. Πρέπει όμως να τελειώσω διδάσκοντας τους και πως να πεθαίνουν". Επέλεξε με την θυσία του να γίνει φάρος αγωνιστικότητας και πατριωτισμού, για να καθοδηγήσει τους Έλληνες της Κύπρου. Προτίμησε τον ηρωικό θάνατο από την παράδοση στους αποικιοκράτες. Έγινε ολοκαύτωμα για να μεταδώσει το μήνυμα της λευτεριάς. Έδειξε σε όλο τον κόσμο πως πολεμούν και πως πεθαίνουν οι Έλληνες."Μια μάνα τέθκιον ήρωαν εν προσβολή να κλάψει. Ο Γρηγόρης Αυξεντίου (1928-1957) ήταν αγωνιστής της ΕΟΚΑ, κατά τον Απελευθερωτικό Αγώνα του 1955-59 εναντίον της Αγγλικής κατοχής. Ήταν δεύτερος στην ιεραρχία της οργάνωσης και σκοτώθηκε από τους Άγγλους σε μάχη που δόθηκε κοντά στο Μοναστήρι Μαχαιρά. Κατά τη διάρκεια του αγώνα ήταν κυρίως γνωστός με το ψευδώνυμο Ζήδρος, ενώ εκ των υστέρων ονομάστηκε «Σταυραετός του Μαχαιρά». Στις 3 Μαρτίου 1957 οι Άγγλοι, ύστερα από προδοσία πληροφορήθηκαν το κρησφύγετό του κοντά στο Μαχαιρά. Το περικύκλωσαν με αυτοκίνητα και ελικόπτερα, μετά από πολύωρη μάχη και αρκετούς νεκρούς Άγγλους έριξαν βενζίνη στο κρησφύγετο και τον έκαψαν ζωντανό.Το καμένο σώμα του θάφτηκε στις 4 Μαρτίου στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας, στο χώρο που είναι γνωστός σήμερα ως «τα φυλακισμένα μνήματα» από τους Άγγλους στρατιώτες.

                             
«Στην εσχάτην ανάγκην θα αγωνιστώ και θα πεθάνω σαν Έλληνας, αλλά ζωντανόν δεν θα με πιάσουν». ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ.  "Χαλάλιν της πατρίδας μου το φως μου, η ζωή μουΤζι αφού ένε παραδόθηκεν ας έσιη την ευτζιή μου" (Λόγια της μητέρας του Γρηγόρη Αυξεντίου στην κηδεία του), μια μανα τετοιο ηρωα ειναι προσβολη να κλαψει Χαλάλιν της πατρίδας μου το φως μου, η ζωή μουκαι αφου δεν παραδοθηκε ας εχει την ευχη μου"

Το 1ο δημοτικό σχολείο Αριδαίας στο Γαρέφι

Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Γαρέφι πραγματοποίησε το 1ο δημοτικό σχολείο Αριδαίας. Οι νεαροί μαθητές  είχαν την ευκαιρία να ξεναγηθούν στο πατρικό του Μακεδονομάχου Παπαχρήστου Μιλτιάδη (το οποίο έριξαν στη πυρά οι κομιτατζήδες), εκεί πήραν μέρος σε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση και έλαβαν γνώση για σημαντικά γεγονότα από την ιστορία του χωριού. Επίσης επισκέφθηκαν την πλατεία του άνω Γαρεφείου όπου φωτογραφήθηκαν στο μνημείο του Μακεδονομάχου παπαχρήστου Μιλτιάδη.  Κατά την διάρκεια της παραμονής τους οι μαθητές ξεναγήθηκαν στον ιστορικό Ιερό Ναό κοιμησεως της Θεοτόκου.

Εκεί τα παιδιά είδαν από κοντά το εσωτερικό και το εξωτερικό του ναού αλλά και το καμπαναριό. Άκουσαν ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες για την ιστορία του ναού, ανάψαν κεριά και τράβηξαν αναμνηστικές φωτογραφίες.  
                 
 Εξιστόρηση γεγονότων για την δράση του Καπετάν Κώστα Γαρέφη και του Παπαχρήσου Μιλτιάδη:

                                     

            

Αρθρογραφία: Πρόικος Σταύρος

Φωτογραφικό υλικό: Παραδοσιακός Οικισμός Γαρεφείου